4857 sayılı İş Kanunu kapsamında düzenlenen ihbar tazminatı, iş sözleşmesinin feshinden önce tarafların birbirine tanıması gereken kanuni sürelere uyulmaması durumunda ödenen bir tazminat türüdür. Hem işçi hem de işveren için bir yükümlülük olan bu mekanizma, iş ilişkisinin aniden kesilmesini önleyerek taraflara hazırlık süresi tanımayı amaçlar.
1. İhbar Tazminatı Nedir ve Kimler Hak Kazanır?
İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmelerinde (İş Kanunu m.17) söz konusudur. Belirli süreli iş sözleşmelerinde, sürenin bitimiyle sözleşme kendiliğinden sona erdiği için kural olarak doğmaz.
4857 Sayılı İş Kanunu Madde 17 uyarınca; iş sözleşmesini feshetmek isteyen taraf, bu durumu karşı tarafa çalışma süresine göre değişen belirli süreler öncesinden bildirmek zorundadır. Bu bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemekle yükümlüdür.
2. Kanuni İhbar Süreleri Ne Kadardır?
İşçinin işyerindeki kıdemine göre belirlenen asgari ihbar süreleri şunlardır:
- 6 aydan az sürmüş işçi için: 2 hafta
- 6 aydan 1,5 yıla kadar sürmüş işçi için: 4 hafta
- 1,5 yıldan 3 yıla kadar sürmüş işçi için: 6 hafta
- 3 yıldan fazla sürmüş işçi için: 8 hafta
Not: Bu süreler asgari olup, iş sözleşmeleriyle artırılması mümkündür.
3. İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Bu tazminat hesaplanırken işçinin giydirilmiş brüt ücreti esas alınır. Sadece çıplak maaş değil; yemek, yol, ikramiye gibi süreklilik arz eden para ve para ile ölçülmesi mümkün menfaatler de hesaba katılır.
4. Yeni İş Arama İzni (Madde 27)
İhbar süresi kullandırılan işçiye, mesai saatleri içerisinde ve ücret kesintisi yapılmadan günde en az 2 saat “Yeni İş Arama İzni” verilmesi zorunludur.
- İşveren bu izni vermez veya eksik verirse, o sürenin ücretini %100 zamlı ödemek zorundadır.
- İşçi bu izinleri birleştirerek toplu olarak kullanabilir (İş Kanunu m.27).
5. İhbar Tazminatının Ödenmediği Durumlar Nelerdir?
- Haklı Nedenle Fesih: İş Kanunu’nun 24. (İşçinin haklı nedenle feshi) veya 25. (İşverenin haklı nedenle feshi) maddeleri uyarınca yapılan fesihlerde ihbar süresi tanıma yükümlülüğü yoktur.
- İstifa: Kendi isteğiyle işten ayrılan işçi, haklı bir nedeni yoksa ihbar tazminatı alamaz. Aksine ihbar süresine uymadan ayrılırsa işverene ihbar tazminatı ödemek zorunda kalabilir.
- Emeklilik, Muvazzaf Askerlik, Evlilik: Bu nedenlerle sözleşmeyi fesheden işçi kıdem tazminatına hak kazanır. Ancak ihbar tazminatına hak kazanamaz.
6. Zamanaşımı Süresi
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile getirilen düzenleme ve Türk Borçlar Kanunu atfıyla; 25.10.2017 tarihinden sonra sona eren sözleşmelerde zamanaşımı süresi 5 yıldır.
Sonuç ve Hukuki Destek
İhbar tazminatı uyuşmazlıklarında, feshin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ve hesaplamaların doğruluğu büyük önem taşır. Hak kaybına uğramamak adına süreçlerin bir avukat marifetiyle takip edilmesini tavsiye ederiz.
Web sitemizdeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Av. Eren GENÇ ve Av. Halil ÖZBEKLİ’ye aittir. Tüm makaleler hak sahipliğinin tescili amacıyla elektronik imzalı zaman damgalıdır. Sitemizdeki makalelerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz bir şekilde başka web sitelerinde yayınlanması halinde hukuki ve cezai işlem yapılacaktır. Avukat meslektaşların makale içeriklerini dava dilekçelerinde kullanması serbesttir. Diğer makalelerimize makaleler bölümünden ulaşabilirsiniz.
Soru ve Yorumlar İçin
Hukuki sorunlara dair her türlü görüş, yorum ve sorularınızı iletişim bölümünden ve mail bölümünden yazabilirsiniz.